MBO-studenten bedwingen examenbibbers met zeefdruk

‘En, hoe was het?’ ‘Jaaa, ging supergoed man!’ Zinnetjes die Gabriela minstens acht keer hoorde, tijdens de workshops zeefdruk die ze in juni gaf op het Creative College in Amersfoort. ‘Ik weet niet of het ROC dit bewust zo had gepland, maar op de dag van mijn workshops hadden de studenten ook de presentaties van hun eindexamenproject,’ vertelt Gabriela. ‘En dat pakte zo mooi uit! In plaats van zenuwachtig wachten tot je aan de beurt bent, konden de studenten nu lekker praktisch aan de slag met het maken van een t-shirt of totebag.’

Dat er steeds een paar studenten even de les uit gingen, vond Gabriela dus allerminst vervelend: ‘Als studenten terugkwamen van de toets vertelden ze elkaar hoe het was. De een haalde een topscore, de ander moest nog wat verder, of zakte, maar ze waren er voor elkaar. Dat was echt mooi om te zien.’ En ik merkte dat de studenten die gespannen binnenkwamen een stukje lichter weggingen voor hun presentatie.’

Weg van schermen en schema’s

Creativiteit als kalmeringsmiddel: het is Gabriela Aguirrezabal op het lijf geschreven. Na haar studie Industrieel ontwerpen in Mexico vervolgt ze haar studie met de master Strategic Product Design aan de TU Delft. Ze start haar carrière in de corporate wereld, waar ze ervaring opdoet met innovatie en ontwerpstrategieën. Kennis die ze daarna meeneemt naar het innovatienetwerk van de jeugdzorg, waar ze als strategisch ontwerper werkt aan oplossingen om de zorg voor jongeren te verbeteren. ‘Een periode die mij veel inzicht heeft gebracht in menselijk gedrag, de werking van het brein en de manier waarop mensen leren en veranderen,’ vertelt Gabriela.

Na een aantal jaar in loondienst besluit ze zelfstandig verder te gaan. ‘Ongeveer in diezelfde periode pakte ik een oud linomesje op en voelde ik hoe rustgevend het werken met mijn handen is.’ Dat gevoel wil ze delen — en zo ontstaat het idee voor workshops, die uiteindelijk uitgroeien tot Printherapy: een plek voor “makers, niet-makers, overprikkelden en onderstroomzoekers. Voor iedereen die even wil uitzoomen en terugkeren naar iets echts.”


‘Het mooie van printtechnieken is dat er altijd iets ontstaat,’ zegt Gabriela over dat werk. ‘Ook als je denkt dat je niet creatief bent. In mijn workshops gaat het niet over presteren, maar over ervaren. Het doen zelf is het cadeautje.’ Naast haar werk met Printherapy is Gabriela ook nog actief als strategisch ontwerper en adviseur. ‘De ene dag is dat in de boardroom bij de overheid, de andere sta ik met inkt aan mijn handen tussen jongeren. Die afwisseling houdt me scherp: ik blijf zo verbonden met de mensen waar ik voor ontwerp.’

Jezelf mogen zijn

Inmiddels deelt Gabriela haar liefde voor het maakproces ook in het onderwijs, nadat ze het NEOS traject Makers in de Klas volgde. Dit is een korte opleiding voor kunstenaars die een ingang zoeken om les te geven op scholen. ‘Ik wilde al langer iets met onderwijs, maar wist niet precies waar te beginnen. Op scholen heb je toch met kerndoelen te maken, dat voelde als een grote stap.’ 

Ook voelde Gabriela een drempel vanwege haar accent en woordgebruik: ‘Mijn eigen kinderen corrigeren me best vaak en dat vind ik prima. Maar durf ik dat wel voor een groep kinderen? Makers in de Klas was precies wat ik nodig had om de stap te wagen.’

Tijdens de proeflessen die Gabriela gaf voor Makers in de Klas, blijkt haar onzekerheid over haar accent onterecht. ‘Ik merkte dat mijn ‘anders’ zijn juist kan helpen om een open en veilige sfeer in de groep te creëeren. Zo begon ik mijn “pilotlessen” op een basisschool door op een landkaart Mexico aan te wijzen, het land waar ik vandaan kom. Vervolgens vroeg ik: wie komt er ook uit een ander land, of kent zo iemand? Dan gaan er veel handen omhoog en willen leerlingen hier graag over vertellen. Zo voelen ze: anders zijn mag, we zijn allemaal uniek.’

Zeefdruk als zelfexpressie

Tijdens de workshops bij het ROC probeert Gabriela ook een open en losse sfeer te creëeren. ‘Ik wil uitstralen dat ik dankbaar ben om als docent te gast te zijn bij hen. Dat ik er ben voor hen, en niet dat zij voor “mijn” kunstles komen. Zo was er een jongen die alleen het eerst uurtje kon blijven vanwege werk. Die liet ik gewoon sneller werken en uiteindelijk ging hij na een uur met een t-shirt weg. Met de anderen kon ik juist wat langer de tijd nemen: eerst een uitleg over de zeefdruktechniek, dan het maken van een ontwerp en vervolgens het zeefdrukken zelf.

Een aanpak die goed uitpakte: ‘Iedereen werkte met focus aan iets eigens,’ vertelt Gabriela enthousiast. ‘Een van hen zei: “ik zie al een hele serie voor me van deze shirts”. Ook lieten ze vol trots hun werk zien aan medestudenten van andere workshops.’ Maar het feit dat de studenten hun t-shirt aantrokken en ermee wegliepen, was voor Gabriela het meest tekenend: ‘Op die leeftijd zegt dat alles, als ze zo met kleding en identiteit bezig zijn. Daarom is zeefdruk ook zo’n leuke techniek om te doen met jongeren: je bent niet alleen een techniek aan het leren, maar gaat weg met iets tastbaars, waarmee je iets vertelt over jezelf.’

Ook aan de slag met printtechnieken?

Neem contact op met adviseur Femke Saher: stuur een mailtje.

Beeld: de foto’s van Gabriela zijn genomen door Ditta van Gent, tijdens de laatste bijeenkomst van het traject Makers in de Klas.