Nepnieuws

Fake it till you make it!  De klas duikt in de wereld van media en misleiding, en leert hoe ze echt nieuws van misleiding kunnen onderscheiden.

Wat gaan de leerlingen doen?

Leerlingen onderzoeken trucs die worden gebruikt in nepberichten, maken kennis met factchecken en gaan zelf ook nepnieuws maken. Kritisch denken en mediawijsheid staan centraal in deze fake news fabriek!

Tijdens de introductieles leren de leerlingen wat nepnieuws eigenlijk is, waarom het wordt gemaakt en waarom het een maatschappelijk probleem is. De leerkracht geeft de introductieles zelf, met behulp van een digitale lesbrief en korte presentatie. In deze presentatie wordt theorie met korte praktische opdrachten afgewisseld en er is ruimte voor de leerlingen om met elkaar in gesprek te gaan.

In de vervolglessen gaat de klas ze met de vakdocent van Medialab aan de slag. Ze doen een quiz waarin ze kritisch leren kijken naar teksten en afbeeldingen. Welke trucs worden gebruikt om mensen te misleiden? Waarom werken deze trucs zo goed? Daarna gaan ze zelf in groepjes aan de slag met het maken van nepnieuws om ook in de praktijk te ontdekken hoe desinformatie tot stand komt.

Op maat gemaakt
In overleg kan dit project worden aangepast qua beschikbare tijd, thema’s en andere wensen. Ook kan het Medialab lessen of projecten over andere thema’s binnen digitale geletterdheid en digitaal burgerschap in opdracht van één of meerdere scholen op maat ontwikkelen.

Kerndoelen

• kerndoel 40: de leerling ontwikkelt artistiek creatief vermogen
• kerndoel 41: de leerling maakt kunstzinnige uitingen
• kerndoel 42: de leerling maakt kunst en cultuur mee

Er wordt tijdens deze lessenserie ook voldaan aan verschillende kerndoelen op het gebied van digitale geletterdheid en burgerschap.

Leerlingen krijgen de ruimte om te experimenteren, improviseren en spelen met verschillende materialen en technieken. Dit doen ze tijdens het maakproces van het zelf creëren van ‘nepnieuws’, waarbij ze zowel gezamenlijke als persoonlijke ideeën verkennen en verschillende verbeeldende elementen inzetten om te reageren op maatschappelijke vraagstukken, zoals des- en misinformatie. Tijdens deze lessenserie worden verschillende opvattingen en belevingen van anderen behandeld en verkennen de leerlingen wat de functie en waarde is van kunstzinnige en culturele uitingen voor zichzelf én de samenleving. Tot slot wordt de maatschappelijke impact van het maken en verspreiden van nepnieuws op de kunst- en cultuursector besproken.

Leerdoelen

• De leerling begrijpt aan het einde van de lessenserie wat nepnieuws is, waarom nepnieuws wordt verspreid en welke negatieve, maatschappelijke gevolgen dit kan hebben. De leerling kan hier een voorbeeld van benoemen.
• De leerling weet aan het einde van de lessenserie welke trucs en technieken worden gebruikt om mensen te misleiden via berichten en afbeeldingen, en kunnen media en informatie daardoor met een kritischere en onderzoekende houding beoordelen.
• De leerling leert tijdens de lessenserie hoe die kan factchecken: ze kunnen bronnen controleren en vragen stellen als: “Wie heeft dit gemaakt?”, “Is dit betrouwbaar?” en “Wat is het doel van dit bericht?”.