Sovjet Ereveld Experience​

Het Sovjet Ereveld in Leusden is de laatste rustplaats van 865 oorlogsslachtoffers uit de voormalige Sovjet-Unie. Het gaat om soldaten die tijdens de Tweede Wereldoorlog aan het Oostfront vochten tegen nazi-Duitsland, krijgsgevangen werden gemaakt en via een omweg in Nederland terechtkwamen. Een deel van hen werd in Kamp Amersfoort geëxecuteerd, anderen stierven als dwangarbeider in Duitsland en werden na de bevrijding herbegraven in Nederland. Decennialang lagen zij anoniem begraven; hun namen en persoonlijke geschiedenissen ontbraken.

Wat gaan leerlingen doen?

Tijdens een bezoek aan de Sovjet Ereveld Experience onderzoeken leerlingen het verhaal achter deze 865 levens. Het programma combineert historische context met persoonlijke perspectieven en laat zien hoe mondiale oorlogsgeschiedenis zichtbaar wordt op een lokale plek.

Leerlingen bekijken een indringende film waarin zij kennismaken met een zoon die jarenlang in onzekerheid leefde over het lot van zijn vader, een soldaat die ver van huis omkwam. Vervolgens ervaren zij in een Virtual Reality-omgeving het perspectief van deze vader: een jonge militair die wordt geconfronteerd met oorlog en gevangenschap en tevergeefs blijft vasthouden aan hoop — op overleving, op terugkeer naar huis, op een toekomst met zijn familie.

In de museale ruimtes verdiepen leerlingen zich in de bredere historische achtergrond. Zij onderzoeken wie deze soldaten waren, uit welke delen van de Sovjet-Unie zij afkomstig waren, hoe zij in Nederland terechtkwamen en welke rol het Oostfront speelde in de geallieerde overwinning. Daarnaast besteden zij aandacht aan thema’s als macht en ideologie, de behandeling van krijgsgevangenen, keuzes onder extreme omstandigheden en de impact van oorlog op families en samenlevingen.

Het programma stimuleert leerlingen om verbanden te leggen tussen verleden en heden. Door het persoonlijke perspectief leren zij niet alleen historische feiten, maar reflecteren zij ook op vrijheid, mensenrechten, democratische waarden en herdenken.

Het lesprogramma bestaat uit een voorbereidende les op school, drie onderzoeks- en reflectieopdrachten tijdens het museumbezoek en een verwerkingsles achteraf waarin leerlingen hun bevindingen analyseren en bespreken.

Kerndoelen

De activiteit sluit aan bij de conceptkerndoelen van SLO voor zowel primair als voortgezet onderwijs binnen de domeinen Mens en tijd en Mens en samenleving en bij Burgerschap. Leerlingen onderzoeken historische verschijnselen (PO kerndoel 27 / VO kerndoel 26) door de gebeurtenissen rond het Oostfront, krijgsgevangenschap en de Tweede Wereldoorlog in Nederland in tijd en context te plaatsen en de doorwerking ervan in het heden te bespreken.

Daarnaast verkennen zij hoe mensen samenleven onder verschillende politieke systemen (PO kerndoel 28 / VO kerndoel 28), met aandacht voor invloed en macht, diversiteit en de gevolgen van uitsluiting. Binnen Burgerschap (PO kerndoel 20 en 21) reflecteren leerlingen op basiswaarden van de democratische rechtsstaat, zoals vrijheid, gelijkwaardigheid en menselijke waardigheid, en ervaren zij hoe herdenken en maatschappelijke betrokkenheid bijdragen aan actief burgerschap.

 Leerdoelen

• Aan het einde van het bezoek kan de leerling uitleggen hoe Sovjetsoldaten tijdens de Tweede Wereldoorlog in West-Europa terechtkwamen en waarom zij uiteindelijk in Nederland begraven zijn.
• Aan het einde het bezoek kan de leerling uitleggen hoe oorlog invloed heeft op individuen en families, en dit onderbouwen met minimaal één voorbeeld uit de film, VR-ervaring of tentoonstelling.
• Na het bezoek formuleert de leerling schriftelijk een beargumenteerde reflectie (minimaal 150 woorden PO / 250 woorden VO) waarin hij of zij een verband legt tussen een historische gebeurtenis uit het programma en een actuele maatschappelijke waarde zoals vrijheid, gelijkwaardigheid of mensenrechten.